… سایت را می‌بندم. این بازار پژوهشی را برای ذینفعان می‌گذارم و به ژورنالیسم آزاد در معماری دل می‌بندم. باشد که از این راه چراغی افروخته شود…


منتشر شده در: دوهفته نامه طراح امروز / شماره ۲۰، نیمه اول تیر ماه ۱۳۹۶ ، حرف اول ، صفحه ۲

به قلم: مهشید معتمد


سایت معروف اطلاع‌رسانی همایش‌ها و کنفرانس‌ها را باز می‌کنم. تعداد زیاد همایش‌های پیش‌رو ذوق نوشتن و کار پژوهشی را برمی‌انگیزد. چند تا را انتخاب کرده و در سایت‌هایشان محورهای هریک را می‌خوانم. کلی، بی‌هدف، آشفته و مثل بازار شام. از عناوین کلی (مثلاً کنفرانس معماری در ساختمان و شهرسازی، محورها: طراحی شهری، برنامه‌ریزی شهری، شهرسازی، …) تا موضوعات بی‌ربط،‌ همه در آن‌ها یافت می‌شود. بسیاری از آن‌ها با رشته‌های دیگر در مهندسی مثل مهندسی نفت ترکیب‌شده‌اند. از محورها سر درنمی‌آورم. بالاخره این عناوین و نام‌های پرطمطراق همایش‌ها و کنفرانس‌ها باید بازار هدفی گسترده به‌اندازه تمامی دانشجویان جویای نام پژوهشی داشته باشد.
مُد جدیدشان برگزاری در کشورهای همسایه یا کمی آن‌طرف‌تر است؛ از ترکیه و ارمنستان و گرجستان تا مالزی و تایلند و به‌تازگی فرانسه. هزینه‌ها هم قابل‌توجه و گزاف! هریک مثل رپورتاژهای صداوسیما پیشنهادی جالب دارند: ارائه گواهی پیش از همایش، پیش از ارسال متن مقاله، پیش از هر کاری… تنها به‌شرط ثبت‌نام و واریز هزینه همایش. شرکت کردی یا نه، مقاله کیفیت دارد یا نه، هیچ‌یک مهم نیست، گواهی حضور و ارائه آماده است. بخصوص نزدیک ایامی مثل مصاحبه برای ورود به دوره دکتری اوج این اتفاقات به‌ظاهر علمی است. در تعدادی ذکرشده مقالات نمایه ISI یا ISC شده و در مجلات معتبر خارجی چاپ می‌شوند؛ الله‌اعلم.
همایش‌هایی که ملی و بین‌المللی هستند اما با میزبانی دانشگاه‌های درجه دوم و سوم و واحدهایی در شهرهای کوچک که حتی اگر بخواهی هم نمی‌توانی راحت به آنجا بروی. برگزاری همایش‌ها هم اتفاقی جالب‌توجه است. خاطرم هست که یکی از همان همایش‌ها اصلاً به شکل فیزیکی برگزار نشد اما مسئول مربوطه اعلام کرد گواهی حضور در همایش برای همه ارسال می‌شود. این یعنی کاهش هزینه‌های برگزاری و افزایش بازدهی مالی برای برگزارکنندگان. البته در جریان نیستم مقاله برتر همایش را هم انتخاب کردند یا خیر!

تجربه نشستن آن‌طرف میز را به یاد می‌آورم. داوری چند مقاله در همایش‌های ملی و بین‌المللی. بعد از داوری حدود ۵۰ مقاله برای هرکدام، در کمال تعجب بسته‌ای را از پست دریافت کردم که حاوی گواهی داوری و کارت خرید مقاله از یکی از سایت‌های برگزارکننده همایش به مبلغ ۳۰ هزار تومان بود! بعد از تماس با مسئول همایش که درخواست داوری کرده بود و سر دواندن‌های متعدد فرمودند که همین است دیگر… حالا اینکه این هزینه‌های گزاف دریافتی بنام داوری چه می‌شود؟ حداقل ۲۰ داور در هر همایش حضور داشتند و با صحبت با نیمی از آن‌ها متوجه شدم هیچ‌یک مبلغی دریافت نکردند. قاعده‌ی بازی هم حضور دو سه نفر از اساتید شاخص و بنام در هیئت داوری و مابقی داوران از اساتید مؤسسات و دانشگاه‌های طرف قرارداد با مؤسسه مربوطه است. همین چینش هم شک را برمی‌انگیزد که شاید با این مراکزِ علمی شراکتِ مالی دارند.
مقالات خود داستانی جذاب هستند: تعدد نویسندگان در یک نوشته‌ی کوتاه، چهارچوب مقالات علمی که در اکثر مواقع رعایت نشده است، مطالب کپی شده و بی‌محتوا، منابع نامعتبر و ارجاعات اشتباه، عناوین تکراری و حاصل از عدم آگاهی دانشجو و استاد راهنما، غلط‌های املایی و نگارشی، نتیجه‌گیری‌های عجیب‌وغریب و درنهایت عدم افزایش چیزی به علم معماری از مشترکات بسیاری از مقالات مورد داوری بوده است. در گزینه‌های داوری چیزی به‌عنوان مردودی وجود ندارد. تنها پرسیده می‌شود ارائه حضوری یا غیرحضوری؛ یا چاپ در مجموعه مقالات.

سایت را می‌بندم. این بازار پژوهشی را برای ذینفعان می‌گذارم و به ژورنالیسم آزاد در معماری دل می‌بندم. باشد که از این راه چراغی افروخته شود.

.

.

منتشر شده در: دوهفته نامه طراح امروز / شماره ۲۰، نیمه اول تیر ماه ۱۳۹۶ ، حرف اول ، صفحه ۲

به قلم: مهشید معتمد

.

کپی‌رایت این مطلب متعلق به «دوهفته نامه طراح امروز» می‌باشد. لذا بازنشر آن در نشریات و فضای وب (وب‌سایت‌ها یا شبکه‌های اجتماعی) با هر شکل و عنوان، فقط با پذیرش کتبی شرایط گروه رسانه‌ای طراح در ثبت مرجع و ماخذ امکان‌پذیر است.